(تاريخي. فرهنگی.علمی. اجتماعی.ادبي.خبری)

نامهای نوزادان و کلانسالان بلوچی- چه مردانه و زنانه- به سخره گرفته شد، تا جایی که به مرور زمان کم کم نامهای اصیل بلوچی به عرصه فراموشی سپرده شده اند. به نظر می رسد که ما بلوچان نیز آنچنان مرعوب شده و احساس خود کم بینی بر ما چیره شده که چه بسا شرممان می آید که خودمان را بلوچ معرفی کنیم و از نامهای بلوچی خجالت می کشیم. کودکانمان را به نامهای فارسی، عربی و هندی مسمی می کنیم تا در جامعه تحقیر نشوند.
متاسفانه در سه دهه گذشته نیز، این روند هم از سوی خودمان و هم از سوی سیاستگزاران ادامه داشته است. اکنون آنچنان مقررات و ضوابطی ایجاد کرده اند که حتی اگر بخواهیم، نامگزاری بلوچی اطفال را غیر ممکن و یا بسیار سخت کرده اند. ادارات ثبت احوال بارها و بارها به مراجعین گفته اند که نام درخواستی والدین در لیست اسامی مجوز نیست. اکنون دیگر شما می توانید فرزندتان را بالاچ، باران، شهمیر، همل، نورمحمد، مسکان، گراناز، نازخاتون، مه جبین، و دیگر اسامی بلوچی بنامید. البته اگر پارتی داشته باشید شاید موفق شوید.
اسامی شهرها همان است که در زمان رضاخان به زور گذاشتند. پهره را ایرانشهر نامیدند. چرا نام بلوچی پهره حذف شود؟ نام شستون چرا بایستی سراوان باشد؟ نام تاریخی دزک را داورپناه نامیدند که خوشبختانه اکنون دوباره دزک خوانده می شود. شهر مگس چه ربطی به زابل دارد که آنرا زابلی می نامند؟
نکته دیگر عدم تلفظ و نگارش صحیح نام اماکن است. به عنوان نمونه نوشته اخیر مصطفی دانشور را خواندم که ایشان از صدا و سیما گلایه کرده بودند که چرا نام جالق را اشتباه تلفظ کرده اند. البته بایستی بگویم که خود ایشان هم در اشتباه هستند. نام این شهر که یکی از بخشهای شهرستان سراوان است، در واقع جالک است نه جالق! Jaalk بخش جالک در شمال شرقی شهرستان شستون واقع شده است.