موز سیستان و بلوچستان خارج از استان زرد است!

 

موز سیستان و بلوچستان خارج از استان زرد است!

در پشت رنگ و لعاب زیبای موز تولیدی سیستان وبلوچستان که طی سال های اخیر جایگاه خاصی را در بازار به دست آورده است، مشکلات فراوانی فراروی تولیدکنندگان آن قرار دارد به طوری که می توان گفت این محصول فقط در خارج از استان زرد و زیبا دیده می شود. تولیدکنندگان موز سیستان وبلوچستان برای فروش محصول خود با مشکلات زیادی مواجه هستند، تشابه شکلی موز تولیدشده در این استان با موز تولیدی پاکستان، باعث شده است تولیدکنندگان این منطقه برای صادرات محصول خود محدودیت های زیادی داشته باشند.

ادامه نوشته

ناگفته‌های چابهار

 

ناگفته‌های چابهار از زبان شهردار

          گفتگو از: امان الله تمنده رو

  مقدمه:

وقتی که برای اولین بار و از طریق فرودگاه نظامی کنارک وارد شهر چابهار می‌شوید مستقیما به اراضی سازمان منطقه آزاد چابهار می‌رسید. بلوارهای وسیع، فضای سبز زیبا، مجتمع‌های تجاری مدرن، نور افشانی‌ها و پاکیزگی معابر توجه شما را جلب می‌کند. فکر می‌کنید به جایی غیر از سیستان و بلوچستان سفر کرده‌اید. اما از فنس‌های منطقه آزاد که عبور کرده و به بافت قدیم اما متحول شده شهر چابهار می‌رسید تفاوت را احساس می‌کنید. شهری با ویژگیهای شهری دیگر مناطق استان اما با تفاوتهای فرهنگی، اقتصادی و مدنی. شاید در ذهنتان تصور کنید مدیریت ضعیف باعث شده شهر چابهار همپای قطعه محصور شده منطقه آزاد آن رشد و توسعه پیدا نکند. 

ادامه نوشته

سید ھاشمی ریفرنس کتابجاھا من چے دیست؟ حال و عکس: ولید گربنی

 

 إمبری نومبرءِ ماھا کراچیءَ سر کپت و اودا گون بازین واجھکاران گندگ بیت۔ إیشانءِ نیاما مزنترین شرف واجہ صبا دشتیاریءِ گندک أت۔ چدا پیسر ھم من باز رند کراچیءَ داتگ أت، بلے ھر رندا کہ من اودا شتگان واجہ دشتیاری کوئٹہءَ بیتگ۔ ألبت إے رندی وتی نادراھیءِ سببا چہ بلوچستان یورسٹیءَ موکل ئی رستگ و کراچی نندوک أت۔ من و واجہ دشتیاری چہ لیاریءِ "نواب أکبر بگٹی چار راہ" (کوھنین ھشت چوک)ءَ ھمراہ بیتین و سید ھاشمی ریفرنس کتابجاھا کہ چہ اودا گاڑی سرا نزیک کلاکےءِ راہ دیر مان ملیرءَ إنت، شتین۔ وھدے گاڑیءَ مارا چہ لانڈی پُھلا پیسرتر 'ملّوک' ھوٹلءِ دپا إیر کت گڈا واجہ صبا دشتیاری دیما و من آئی رندا یک ڈگارےءِ کشا گوَزوکین چـِڈ و مینین راھےءِ کشا کشا جھلاد بیتین۔ راستی نیمگا لانڈی پھل ظاھر أت و چپے نیمگا ڈگار أت۔ واجہ دشتیاری منا گشت "إے 'دھقان گارڈن' إنت"۔ نزیک چارصد گام دیمترا من یک ڈولدارین ماڑییے دیست۔ إے ماڑیءِ کش گوَرا دگہ لوگ نیست أت۔ چہ إیشی آدیم ھم ڈگاری زمینے ودی أت۔

ڈولدارین ماڑیءِ پسیلا مزنین دروازگے (گئیٹے) پر أت۔ سربُری نیمگا مزین آسِنی 'سائن پوسٹے'ءِ سرا "سید ھاشمی ریفرنس کتابجاہ" نبشتہ أت۔ مزنین دروازگا دگہ دریگے پر أت کہ چہ إیشی مردم رو آ کنگا تنت۔ تھا پترگا گندگان کہ شیئز سبز أنت۔ دلا خیال آتک کہ گرماگی بیگاھان وھدے پسیلءِ ساھگ شیئزان سرا بہ یئت گڈا شیئزانءِ سرا نندگ سک وش إبیت۔

شیئزان لگت کنان ما ماڑیءِ پدیانکانءِ دیما سر بیتین؛ بازین کـَوش ھمودا إیر تنت۔ کوشانءِ گندگا من زانت کہ کتابجاہءِ توکا چؤ که مسیتان گون کوشان روگءِ إجازت نیست إنت۔ آ جیڑہ وتی جاھا کہ مسیتانءِ دپا کـَوش دُزّگ بنت و إدا چشین ترس نیست أت۔ چمشکا أبید چہ سوجےءِ ودارا من ھم وتی کـَوش در کت أنت۔ ماڑیءِ چپّی دستا دروازگے پچ أت۔ تھا دیم پہ دیما سید ھاشمیءِ آسنی بُتے شیشگءِ توکا بند إیر أت۔ کش گورءِ کرسیان لھتے ورنا نندوک تنت۔ ألبت ٹیبلءِ پشتا کرسی واجہ صبا دشتیاریءِ ودارا أت۔ راستی نیمگا یک 'شو کئسے' چہ کتابا پرّ أت۔ إے نوکین کتاب تنت کہ پہ بھا کنگا إیر تنت۔ شو کئسءِ سرا یک کماشین جنین آدمی عکسے کہ چلیم کشگا پیشدارگ بیتگ إیر أت۔ پیسر چہ نندگا واجہ دشتیاری منا گون 'شاہ جی' پچارینوکی کت۔ شاہ جی لائبریریءَ کمکار أت۔ چہ ھمے کوٹیءَ دروازگے توکی نیمگا پچ أت۔ دیم پہ دیما یک بُنڈ و نیلگ ریشین واجھے کمپیوٹرءِ سرا کارا أت۔ "إے ملا کلمتی إنت" واجہ صبا دشتیاری پدا دیم گون ملاءَ کت و منی پچاروکی گون واجھا کت۔ واجہ کلمتی کتابجاہءِ بنپان و سرجمین إنتظامءِ چارگ وارگ کنوک إنت۔ آ ھفتگےءَ 6 روچ صحبا کتابجاھا پچ کنت و تا بیگاھا کہ پھکین مردم در کپ أنت إیشیا بندیت۔ ھوریا بلوچی نبشتانکان کمپوز ھم کنت۔ منی و واجہءِ غیبی پچاروکی پیسرا بیتگ أت۔ من برے برے بلوچی سیاھگ کہ پہ شنگ کنگا راہ داتہ بیتگ گڈا آ ھمے واجھا کمپوز کته بیتگ أنت۔

گون واجہ کلمتیءَ پجاروکی کنائینگا رند واجہ صبا أولی کوٹیءَ چھر کت و من أئی کلمتیءِ دستا دات۔ من گشگ بیتان کہ کتابجاہءِ توکا یوکا باسک شت کن أنت۔ من وا پیسرا وتی باسکیءِ زر راہ داتگ تنت۔ ألبت أنگت منا باسکی کارڈ دستا نہ کپتگ أت، چیا که من وتی عکس دیم نه داتگ تنت. وھدے باسکانءِ لڑ واجہ دشتیاری چارت گڈا منی نمبر در کپت من دفترءِ سرا وتی دستنشان گون باسک نمبرا ثبت کت۔

واجہ کلمتیءِ ھمراھیءَ ما چہ ھمے کوٹیءِ راستی نیمگا ھستین دروازگ پچ کت و لائبریری ھالءِ توکا پترتین۔ إیرکنڈیشنے کتابجاھا لگتگ أت، ألبت ھوا سارت أت پمشکا أیشیا کاربندگءِ ضرورت نہ أت۔ کتابجاہ چہ چیرا بہ گر دیم پہ سرا پنچ ردان چپ چاگردا 'شلف' أت و پھکین شلف چہ کتابان پرّ تنت۔ گیئشتر کتاب بلوچی زبانا، بلے أنگریزی، اردو و فارسی زبانان ھم بلوچ و بلوچستانءِ باروا، و لبزانکی جیڑوانءِ سرا بازین کتاب ھست أت۔ من پرّین کلاکے إے دیم و آدیم چار إت، بلے دل سیئر نہ بیگا أت۔ ألبت منا وتی کوھنین نبشتانک و آزمانک کہ بلوچی تاکبند و ماھتاکان شنگ بیتگ تنت؛ درگیئجگی تنت۔ چمشکا من واجہ کلمتیءِ راھشونی زرت أنت۔ ھما کوٹیءَ کہ واجہ کلمتی نندوک أت۔ آئی چپی دستا و دیمی نیمگا ھم بازین 'شلف' چہ مزن مزنین 'فائلان' پرّ نتت۔ واجہ کلمتی گشت "إیشانءِ توکا کوھنین تاکبندانءِ پھکین دانــَگ إیر أنت۔ تو إیشان چاران بہ کن۔ ھر تاکےءِ توکا ترا وتی نبشتانک دستا کپت یک گورا إیر ئی بہ کن۔ رندا ما پھکان یکپارگی فوٹو کاپی کنین"۔ فوٹو کاپی مشین واجہءِ ٹئبلءِ چپی کنڈا کمپیوٹرءِ کشا إیر أت۔

إے سرجمین روچ ما مان لائبریریءَ شپ کت۔ إے دورانا من بلوچ نوجوانانءِ وانگءِ شوق دیست۔ رنبے آتگ و رنبے در کپت۔ لائبریریءِ توکا کرسی و ٹئبل پہ نوجوانان کم ترّگا تنت۔ گیئشترین نوجوان چہ دیرین راھان آتکگ تنت۔ چیاکہ سید ھاشمی ریفرنس کتابجاہ وتی دابین یوکین کتابجاہ إنت۔ إیشیءِ ڈولین کتابجاہ کہ اودا بلوچ، بلوچی و بلوچستانءِ سرا أوارین زبانان کتاب ھمے حسابا بہ بیت؛ دگہ جاھا نیست إنت۔
مروچیین مئے گِدار نا سرجم پشت کپت۔ پدا دیم پہ وتی بنجاھا رھادگ گرگا پیسر واجہ صبا دشتیاری منا لھتے بلوچی کتاب پہ وانگا دات۔ آیوکین لھتے روچ من ھمے کتابانءِ وانگا گوازینت أنت، ألبت دلءِ واھگ کہ یک دگہ روچے سید ھاشمی ریفرنس کتابجاھا بہ گوازینان زندگ أت۔ پدا دسمبرءِ ماھا لندنءَ چھر کنگا پیسر کتابجاھا روگءِ وشی رس إت۔ إیشی حال دیمترا.  

 

بزرگترین باغ انبه ایران در چابهار

 

 

مدیر جهادکشاورزی چابهار خبر داد:

بزرگترین باغ انبه ایران در چابهار

 مدیر جهاد کشاورزی چابهار از ساخت بزرگترین باغ انبه ایران در این شهرستان خبر داد. 

به گزارش واحد مرکزی خبر، داد رحمن بامری گفت: طرح ایجاد این باغ از سال 86 در منطقه باهوکلات چابهار آغاز شده و تا کنون 150 هکتار آن زیر کشت انبه رفته است.

وی افزود: وسعت این باغ 700 هکتار است که تا پایان سال 88 به طور کامل زیر کشت انبه می رود و مجموع زمین های زیر کشت این گیاه در شهرستان چابهار به هزار و 100 هکتار خواهد رسید.

مدیر جهاد کشاورزی چابهار، محصولاتی از قبیل موز ، انبه ، چیکو ، کنار و زیتون محلی را از جمله میوه های گرمسیری این شهرستان بیان کرد .

مدیر جهاد کشاورزی چابهار گفت: 3 هزار و 500 هکتار زمین کشاورزی چابهار به پرورش میوه های گرمسیری اختصاص دارد که بیشترین میزان با وسعت هزار و 500 هکتار زیر کشت درختان موز است.

دو داستان معروف عاشقانه بلوچی

 

 

 

شیخ مرید و هانی - عزت و مَیرُک دو داستان معروف عاشقانه بلوچی هستند که هر دو از قدمتی طولانی برخوردارند. محمدتقی مسعودیه هر دو داستان را در کتاب موسیقی بلوچی آوره است که خلا صه ای از آن در اینجا ذکر می شود:

هانی و شیخ مرید؛

ادامه نوشته